علت بوی بنزین در پراید و پژو؛ تحلیل مهندسی ۱۰ دلیل بحرانی و راهکارهای تخصصی

استشمام بوی سوخت در فضای کابین، یکی از نگران‌کننده‌ترین تجربیاتی است که رانندگان خودروهای داخلی با آن مواجه می‌شوند. در مهندسی خودرو، سیستم سوخت‌رسانی یک مدار بسته و ایزوله تعریف می‌شود؛ بنابراین، هرگونه بوی بنزین به معنای خروج سیستم از حالت استاندارد و احتمال بروز فاجعه است. در خودروهایی مانند پراید و خانواده پژو (۴۰۵، پارس و ۲۰۶)، به دلیل تفاوت در طراحی باک و ریل سوخت، دلایل نشتی متفاوت است.

در این مقاله جامع، به بررسی تخصصی علت بوی بنزین در پراید و پژو می‌پردازیم و از منظر یک تکنسین ارشد، راهکارهای رفع عیب را تحلیل می‌کنیم.

۱. تفاوت ماهیت بو؛ کلید تشخیص سریع مشکل

پیش از باز کردن کاپوت یا صندلی عقب، باید ماهیت بوی استشمام شده را تشخیص دهید. این کار زمان عیب‌یابی را تا ۵۰٪ کاهش می‌دهد.

بوی بنزین خام (Raw Gasoline)

اگر بویی که حس می‌کنید دقیقاً مشابه بوی پمپ بنزین است، با نشتی فیزیکی سوخت مایع یا تبخیر شدید روبرو هستید. در این حالت، سوخت بدون سوختن در سیلندر، از جایی در مسیر باک بنزین تا انژکتور خارج می‌شود. شایع‌ترین مقصر در اینجا خرابی اورینگ پمپ بنزین یا پارگی شلنگ‌های برگشت است.

بوی بنزین سوخته یا نیم ‌سوز

این بو تندتر و همراه با سوزش چشم است. زمانی رخ می‌دهد که بنزین وارد محفظه احتراق شده اما به دلیل نقص در سیستم جرقه یا خروج از واشر منیفولد، به صورت ناقص می‌سوزد. در این شرایط، معمولاً بوی بنزین از اگزوز نیز به مشام می‌رسد که نشان‌دهنده ریپ زدن موتور یا گرفتگی کاتالیزور است.

نکته ایمنی جاده‌ای: اگر نشتی بنزین به قدری شدید است که قطرات سوخت زیر خودرو مشاهده می‌شود، به هیچ عنوان به رانندگی ادامه ندهید. در صورت توقف در مسیرهای شرقی تهران، می‌توانید برای انتقال ایمن خودرو از خدمات شماره یدک کش لواسان استفاده کنید تا خودرو بدون ریسک آتش‌سوزی به تعمیرگاه منتقل شود.

۲. بررسی اختصاصی سیستم سوخت‌رسانی در پراید

پراید به دلیل طراحی خاص باک در زیر صندلی عقب و سیستم حباب‌گیر قدیمی، مشکلات منحصربه‌فردی دارد.

الف) نقص در سیستم حباب‌گیر و اتصالات باک

بسیاری از مالکان پراید از بوی بنزین هنگام پر کردن کامل باک شکایت دارند. حباب‌گیر پراید وظیفه تفکیک بخارات از بنزین مایع را دارد. با گذشت زمان، شلنگ‌های پلاستیکی متصل به حباب‌گیر دچار خشکی و ترک می‌شوند. این نشتی معمولاً از بیرون خودرو قابل مشاهده نیست اما بوی آن از طریق منافذ اتاق وارد کابین می‌شود.

ب) نشتی از زیر صندلی عقب (مجموعه پمپ بنزین)

پمپ بنزین پراید توسط یک واشر لاستیکی بزرگ آب‌بندی می‌شود. نشتی از زیر صندلی عقب در پراید اغلب به دلیل شل شدن پیچ‌های درپوش پمپ یا تغییر شکل واشر در اثر بنزین‌های غیراستاندارد رخ می‌دهد. اگر بوی بنزین با تکان‌های خودرو در پیچ‌ها تشدید می‌شود، حتماً اورینگ پمپ را چک کنید.

۳. تحلیل نشتی‌های شایع در خانواده پژو (۴۰۵، پارس و ۲۰۶)

خودروهای پژو به دلیل فشار بالای ریل سوخت (حدود ۳.۵ تا ۴ بار)، در برابر نشتی بسیار حساس‌تر و خطرناک‌تر هستند.

الف) اورینگ‌های ریل سوخت و انژکتور

در موتورهای XU7 و TU5، انژکتورها توسط اورینگ‌های کوچکی به ریل سوخت متصل هستند. گرمای بالای محفظه موتور پژو باعث ترد شدن این لاستیک‌ها می‌شود. کوچکترین ترک در این اورینگ‌ها باعث می‌شود بنزین روی بدنه داغ موتور اسپری شود که عامل اصلی آتش‌سوزی‌های ناگهانی در پژو ۴۰۵ است.

ب) شیر برقی کنیستر و شلنگ‌های رابط

کنیستر قطعه‌ای سیاه رنگ حاوی زغال فعال است که بخارات بنزین را جذب می‌کند. اگر صدای فس فس درب باک را می‌شنوید، یعنی سیستم تخلیه بخارات (Evaporative Emission) دچار گرفتگی شده است. در پژو، پارگی شلنگ‌های متصل به کنیستر که از زیر گلگیر سمت شاگرد عبور می‌کنند، عامل اصلی ورود بوی بنزین به داخل اتاق هنگام حرکت است.

۴. جدول مقایسه فنی علل بوی بنزین در پراید و پژو

۵. چرا با روشن کردن کولر بوی بنزین می‌آید؟

این یکی از سوالات پرتکرار کاربران است. وقتی کولر را روشن می‌کنید، فن‌های جلوی رادیاتور با دور بالا شروع به کار می‌کنند. این کار باعث ایجاد یک جریان هوای قوی در محفظه موتور می‌شود. اگر نشتی ریزی در انژکتورها، ریل سوخت یا شلنگ‌های متصل به کنیستر وجود داشته باشد، این جریان هوا بخارات بنزین را مستقیماً به سمت دریچه‌های ورود هوای اتاق (زیر شیشه جلو) هدایت می‌کند.

۶. بررسی نقش کاتالیزور و واشر منیفولد در بوی بد

گاهی بویی که حس می‌کنید بنزین خالص نیست، اما شباهت زیادی به آن دارد.

• واشر منیفولد: اگر واشر بین خروجی دود و موتور آسیب ببیند، گازهای خروجی قبل از رسیدن به اگزوز در موتور پخش می‌شوند.
• بوی بنزین از اگزوز: اگر سنسور اکسیژن یا سنسور مپ (MAP) داده‌های غلط به ECU بفرستند، سوخت بیش از حد وارد موتور می‌شود (Rich Mixture). این سوخت اضافه به صورت خام از اگزوز خارج شده و بوی تندی ایجاد می‌کند که با حرکت دنده عقب وارد اتاق می‌شود.

در صورت مواجهه با بوی بسیار غلیظ، سریعاً توقف کرده و دستورالعمل اقدامات فوری هنگام استشمام بوی شدیدبنزین را اجرا کنید تا از حریق جلوگیری شود.

۷. عیب‌یابی در شرایط خاص: سربالایی و ترمز شدید

• در سربالایی: بنزین در باک به سمت عقب متمایل می‌شود. اگر درپوش بالای باک یا شلنگ‌های رابط حباب‌گیر در قسمت عقب باک نشتی داشته باشند، بو در سربالایی تشدید می‌شود.
• در ترمز شدید: بنزین به سمت جلو (محل اتصال لوله پرکن به باک) پرتاب می‌شود. نشتی در بست‌های لوله ورودی بنزین در این حالت خود را نشان می‌دهد.

۸. چک‌لیست نهایی برای رفع بوی بنزین (بررسی توسط مالک)

قبل از مراجعه به تعمیرگاه، این ۵ مورد را چک کنید:

۱. درب باک: مطمئن شوید لاستیک دور درب باک سالم است و بخارات از آنجا خارج نمی‌شود.

۲. زیر صندلی عقب: صندلی عقب را بلند کرده و دریچه پمپ بنزین را از نظر وجود رطوبت یا اثر بنزین بررسی کنید.

۳. اتصالات موتور: در حالتی که ماشین روشن است (با احتیاط کامل)، اطراف ریل سوخت را با چراغ قوه چک کنید.

۴. شلنگ‌های کنیستر: شلنگ‌های لاستیکی مشکی رنگ که به سمت گلگیر می‌روند را از نظر ترک‌خوردگی چک کنید.

۵. صدای فس فس: اگر با باز کردن درب باک صدای خروج گاز زیادی می‌آید، کنیستر شما نیاز به تعویض دارد.

۹. هزینه‌های تعمیر و تعویض قطعات (لیست قیمت ۱۴۰۴)

 سوالات متداول (FAQ)

✍️ با ما در ارتباط باشید:

آیا شما هم در خودروی خود با بوی بنزین دست و پنجه نرم می‌کنید؟ مدل دقیق خودرو و لحظه‌ای که بو شروع می‌شود را در بخش نظرات بنویسید. کارشناسان فنی ما در کمتر از ۱ ساعت پاسخگوی سوالات تخصصی شما خواهند بود تا از هزینه‌های اضافی جلوگیری کنید.